Σύγκριση Ελλάδας και γειτονικών κρατών.
Μεγάλη επιτυχία για όλους όσους μας κυβερνούν τα τελευταία 20 χρόνια..
Oνομαστικό ΑΕΠ σε τρέχοντα δολάρια ΗΠΑ και ΑΕΠ ανά κάτοικο σε τρέχοντα δολάρια ΗΠΑ, από τα World Development Indicators της Παγκόσμιας Τράπεζας.
ΑΕΠ — δισ. δολάρια ΗΠΑ
Χώρα 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Τουρκία 775.9 733.6 839.9 926.1 1,141.2 1,359.1 1,597.3
Ρουμανία 251.0 251.8 286.8 296.3 350.7 380.6 418.3
Ελλάδα 207.3 191.4 218.3 218.0 242.9 256.2 280.6
Σερβία ~51.4 ~52.1 ~60.4 ~66.6 ~75.2 ~89.1 ~100.0
Βουλγαρία 68.6 70.7 84.4 90.6 102.4 112.3 ~116.7
Κροατία 61.5 58.0 69.0 71.2 84.4 93.0 105.1
Σλοβενία ~54.2 ~53.0 ~61.0 ~60.1 ~69.1 73.0 ~77
Βοσνία-Ερζεγοβίνη ~20.1 ~19.8 ~23.5 ~24.9 ~26.0 ~27.3 32.6
Αλβανία 15.6 15.2 18.0 19.0 23.5 27.0 30.5
Β. Μακεδονία ~12.5 ~12.0 ~13.7 ~13.6 ~15.2 ~16.5 19.1
🇽🇰 Κόσοβο 7.9 7.7 9.4 9.4 10.5 11.2 12.5
Μαυροβούνιο ~5.5 ~4.8 ~6.0 ~6.2 ~7.0 ~8.0 ~8.5
ΑΕΠ ανά κάτοικο — δολάρια ΗΠΑ
Χώρα 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Σλοβενία 25,814 25,392 29,193 28,360 32,661 34,301 37,376
Κροατία 15,564 14,808 17,789 18,466 22,184 24,050 27,104
Ελλάδα 19,335 17,887 20,653 20,885 23,344 24,626 26,948
Τουρκία 9,395 8,798 9,982 10,898 13,375 15,893 18,599
Ρουμανία ~12,900 ~13,000 ~14,900 ~15,900 ~18,400 ~20,000 ~21,600
Βουλγαρία 10,354 10,761 12,967 14,000 15,854 17,597 20,328
Σερβία 7,756 8,099 9,681 10,025 12,282 13,678 15,262
Μαυροβούνιο 8,749 7,556 9,316 10,038 12,258 13,270 14,817
Αλβανία 6,069 6,028 7,243 7,757 9,741 11,374 12,998
Β. Μακεδονία 6,719 6,660 7,621 7,606 8,674 9,292 10,490
Βοσνία-Ερζεγοβίνη 6,122 6,130 7,295 7,656 8,663 9,398 10,382
🇽🇰 Κόσοβο 4,416 4,321 5,270 5,298 6,220 7,027 7,899
Τι δείχνουν τα στοιχεία
• Μεγαλύτερη οικονομία με τεράστια διαφορά: Τουρκία, περίπου $1,60 τρισ. το 2025.
• 2η: Ρουμανία, περίπου $418 δισ.
• 3η: Ελλάδα, περίπου $281 δισ.
• Υψηλότερο ΑΕΠ ανά κάτοικο: Σλοβενία, ~$37.400.
• Ακολουθούν Κροατία ~$27.100 και Ελλάδα ~$26.950.
• Η Τουρκία έχει πολύ μεγαλύτερο συνολικό ΑΕΠ από όλες τις υπόλοιπες, αλλά χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από Ελλάδα/Κροατία/Σλοβενία.
• Η Αλβανία σχεδόν διπλασίασε το ονομαστικό ΑΕΠ ανά κάτοικο από το 2019 έως το 2025: ~$6.069 → ~$12.998.
• Το Κόσοβο αυξήθηκε από ~$4.416 σε ~$7.899 ανά κάτοικο.
Tρέχουσα σειρά της World Bank για GDP per capita, PPP (constant 2021 international $). Η σειρά είναι σε σταθερές τιμές, οπότε είναι κατάλληλη για να δούμε την πραγματική μεταβολή της παραγωγής ανά κάτοικο και όχι την επίδραση του πληθωρισμού.
2000 → 2025
Χώρα 2000 2010 2019 2025 Μεταβολή 2000–25
Ρουμανία 14.854 24.903 36.400 40.846 +175%
Βουλγαρία 11.955 ~20.671 29.150 35.326 +195%
Κροατία 21.302 28.702 35.123 44.172 +107%
Τουρκία 14.857 19.897 28.741 37.301 +151%
Ελλάδα 31.387 37.567 33.503 38.219 +22%
Σερβία ~11.106 ~17.000 21.541 ~27.600 ~+149%
Τα στοιχεία για Ελλάδα είναι ιδιαίτερα καθαρά: από $31.387 το 2000 έφτασε στα $38.219 το 2025, ενώ το υψηλότερο σημείο της ήταν $41.796 το 2007.
Για Ρουμανία η αύξηση είναι εντυπωσιακή: $14.854 το 2000 → $40.846 το 2025, δηλαδή περίπου +175%.
Η Κροατία πήγε από $21.302 το 2000 → $44.172 το 2025.
Η Τουρκία από $14.857 → $37.301, με ιδιαίτερα γρήγορη άνοδο μετά το 2004.
Η Βουλγαρία έφτασε τα $35.326 το 2025, από περίπου $11.954 το 2000.
Για τη Σερβία, η πιο πρόσφατη διαθέσιμη τιμή στη World Bank σειρά είναι περίπου $27.600 το 2025, έναντι $21.541 το 2019 και $26.901 το 2024.
Τι συνέβη στην Ελλάδα;
Εδώ είναι το πραγματικά ενδιαφέρον σημείο.
Η Ελλάδα δεν είχε απλώς χαμηλή ανάπτυξη μετά το 2008. Σε όρους πραγματικού ΑΕΠ ανά κάτοικο, ουσιαστικά έχασε περίπου δύο δεκαετίες προόδου.
• 2000: $31.387
• 2007: $41.796 ← ιστορικό υψηλό
• 2013: $30.762
• 2019: $33.503
• 2025: $38.219
Δηλαδή το 2025 η Ελλάδα είναι μόλις περίπου 9% κάτω από το peak του 2007, παρά την ισχυρή ανάκαμψη μετά το 2016.
Ρουμανία: η μεγάλη ανατροπή
Το 2000 η Ρουμανία ήταν πολύ πίσω:
Ρουμανία $14.854
Ελλάδα $31.387
Το 2025:
Ρουμανία $40.846
Ελλάδα $38.219
Άρα η Ρουμανία έχει πλέον περάσει την Ελλάδα σε πραγματικό ΑΕΠ ανά κάτοικο PPP.
Και όχι οριακά: η διαφορά είναι περίπου $2.627 ανά κάτοικο.
Κροατία: επίσης πάνω από Ελλάδα
Η Κροατία ήταν ήδη σχετικά κοντά στην Ελλάδα το 2000:
• Ελλάδα: $31.387
• Κροατία: $21.302
Το 2025:
• Ελλάδα: $38.219
• Κροατία: $44.172
Η Κροατία όχι μόνο έκλεισε τη διαφορά αλλά πλέον βρίσκεται περίπου 15,6% πάνω από την Ελλάδα.
Τουρκία: η πιο σημαντική σύγκλιση
Το 2000:
Ελλάδα $31.387
Τουρκία $14.857
Διαφορά: $16.530.
Το 2025:
Ελλάδα $38.219
Τουρκία $37.301
Διαφορά μόλις $918.
Άρα η Τουρκία έχει κλείσει περίπου 95% της αρχικής διαφοράς σε πραγματικό PPP ανά κάτοικο. Η Τουρκία έχει αυξηθεί από $14.857 το 2000 σε $37.301 το 2025.
Βουλγαρία
Η Βουλγαρία έκανε επίσης τεράστια σύγκλιση:
$11.955 → $35.326
περίπου +195%.
Το 2025 βρίσκεται πλέον μόλις περίπου 7,6% κάτω από την Ελλάδα σε πραγματικό PPP ανά κάτοικο.
Ποια είναι η κατάταξη σήμερα;
Με βάση το 2025:
- Κροατία — $44.172
- Ρουμανία — $40.846
- Ελλάδα — $38.219
- Τουρκία — $37.301
- Βουλγαρία — $35.326
- Σερβία — ~$27.603
Και το πιο σημαντικό συμπέρασμα
Το 2000 η Ελλάδα ήταν με τεράστια διαφορά η πλουσιότερη από αυτές τις έξι χώρες.
Σήμερα:
Κροατία > Ρουμανία > Ελλάδα > Τουρκία > Βουλγαρία > Σερβία
Αυτό είναι μια δραματική αλλαγή της οικονομικής γεωγραφίας των Βαλκανίων.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει υψηλό επίπεδο ΑΕΠ ανά κάτοικο, αλλά από το 2000 μέχρι σήμερα οι υπόλοιπες χώρες είχαν πολύ ταχύτερη πραγματική σύγκλιση. Η μεγαλύτερη ανατροπή είναι η Ρουμανία, ενώ η Τουρκία και η Βουλγαρία έχουν πλέον φτάσει πολύ κοντά στην Ελλάδα.
Πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο (AIC) σε PPS,
2025, από Eurostat. Το AIC (Actual Individual Consumption) ανά κάτοικο σε PPS
Ελλάδα και βασικές βαλκανικές χώρες
Ο δείκτης έχει ΕΕ-27 = 100.
Χώρα 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Ρουμανία 77 80 81 81 83 86 86–87
Ελλάδα 77 75 76 79 80 79 80
Κροατία 68 70 75 74 76 79 79
Βουλγαρία 60 62 67 68 70 73 77
Τουρκία 59 60 61 67 72 69 70
Μαυροβούνιο 58 58 58 62 66 70 71
Σερβία 49 51 52 52 54 56 57
Κατάταξη 2025
Με βάση την πραγματική ατομική κατανάλωση ανά κάτοικο:
- Ρουμανία — ~87
- Ελλάδα — 80
- Κροατία — 79
- Βουλγαρία — 77
- Μαυροβούνιο — 71
- Τουρκία — 70
- Σερβία — 57
Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα
Εδώ υπάρχει μια πολύ σημαντική διαφορά από την κατάταξη με βάση το ΑΕΠ.
Το 2025:
• Ελλάδα: 80% του μέσου όρου ΕΕ
• Κροατία: 79%
• Βουλγαρία: 77%
• Ρουμανία: 86–87%
Άρα, σε πραγματική κατανάλωση/υλική ευημερία η Ελλάδα παραμένει λίγο πάνω από την Κροατία και τη Βουλγαρία, παρότι η Κροατία έχει πλέον υψηλότερο ΑΕΠ/κάτοικο PPP. Η Ρουμανία όμως βρίσκεται καθαρά μπροστά.
Και αυτό είναι πολύ σημαντικό: ΑΕΠ ≠ βιοτικό επίπεδο. Η Eurostat επισημαίνει ότι οι διαφορές στην AIC είναι μικρότερες από τις διαφορές στο ΑΕΠ και ότι η AIC μπορεί να είναι καταλληλότερη για σύγκριση της υλικής ευημερίας των καταναλωτών.
Ποιος βελτιώθηκε περισσότερο από το 2019;
Από το 2019 έως το 2025:
• Βουλγαρία: 60 → 77 → +17 μονάδες
• Ρουμανία: 77 → ~87 → +10
• Μαυροβούνιο: 58 → 71 → +13
• Σερβία: 49 → 57 → +8
• Τουρκία: 59 → 70 → +11
• Κροατία: 68 → 79 → +11
• Ελλάδα: 77 → 80 → +3
Αυτό είναι ίσως το πιο αποκαλυπτικό αποτέλεσμα της σύγκρισης.
Η Ελλάδα είχε 80 το 2025, αλλά ξεκίνησε από 77 το 2019. Αντίθετα, η Βουλγαρία ανέβηκε από 60 σε 77, η Ρουμανία από 77 σε ~87 και η Τουρκία από 59 σε 70.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα εξακολουθεί να έχει σχετικά υψηλό επίπεδο πραγματικής κατανάλωσης στα Βαλκάνια, αλλά η σύγκλιση των γειτονικών χωρών είναι πολύ ταχύτερη.
Η τελική εικόνα
Αν θέσουμε το ερώτημα:
«Ποιος έχει σήμερα την καλύτερη πραγματική οικονομική θέση και ποιος βελτιώθηκε περισσότερο από το 2000–2005;»
η εικόνα είναι:
Σήμερα — επίπεδο ευημερίας
Ρουμανία
️
Ελλάδα ≈ Κροατία
️
Βουλγαρία
️
Τουρκία
️
Σερβία
Ποιος κέρδισε περισσότερο από το 2000/2005;
Ρουμανία — μακράν η μεγαλύτερη σύγκλιση
Κροατία
Βουλγαρία / Τουρκία / Σερβία
Ελλάδα — η μεγάλη εξαίρεση, με απώλεια σχετικής θέσης.
Και το πιο εντυπωσιακό είναι αυτό:
Το 2005 η Ελλάδα είχε AIC 97, έναντι 38 της Ρουμανίας.
Σήμερα η Ελλάδα είναι περίπου 80, ενώ η Ρουμανία περίπου 86.
Δηλαδή μέσα σε περίπου δύο δεκαετίες η Ρουμανία όχι μόνο έκλεισε τη διαφορά• πέρασε μπροστά.
Τα παραπάνω είναι από το ChatGPT.
Δεν ήξερα σε ποια κατηγορία – θέμα να το βάλω..
